In memoriam Jan Kooijman

  • mei 21, 2021
904 1080 schipperskring
print

IN MEMORIAM JAN KOOIJMAN 1923 – 2021

Met droefheid hebben het bestuur van de Schipperskring en de redactie van De Loefbijter kennis genomen van het overlijden van Jan Kooijman, erevoorzitter van de SKVR.

Hiermee verliest de wereld van het traditionele jacht een markante man die decennia lang mensen wist te verbinden met gevoel voor het erfgoed van het platbodemschip van het vlakke land.
Hij gaf blijk van durf door zijn baan bij de overheid in de jaren ’60 te beëindigen en in Deil aan de Linge de jachtwerf Kooijman & De Vries te vestigen. Hier werden door de jaren heen honderden rond- en platbodemjachten gebouwd, waardoor het traditionele schip niet in de vergetelheid raakte.

Met een kleine groep schippers van rond- en platbodemjachten richtte Jan midden jaren ’70 de Stichting Schipperskring Kooijman en De Vries op. Doel was het verbreden van de kennis van het varen met de traditionele scheepstypen. De kopers konden een casco laten bouwen en dit vervolgens zelf betimmeren en inbouwen. Ter begeleiding organiseerde de werf daartoe instructiedagen, waaruit een enthousiaste groep deelnemers ontstond. In die tijd bleek dat een aansprekend idee.

Vervolgens groeide de behoefte om gezamenlijk het varen en zeilen met de nieuwe schepen te gaan beoefenen, waarbij Jan ervoor zorgde dat er zoveel mogelijk in overeenstemming met historische vaarwijze, zeilvoering en beschrijvingen rekening werd gehouden.

Met bekende jachtarchitecten, zoals Vreedenburgh, W. Akkerman en Gipon, en ondersteund door onderzoeken in het Waterloopkundig Laboratorium gaf Jan er blijk van dat zijn betrokkenheid bij het in stand houden van het traditionele schip veel verder ging dan het afleveren van een jacht aan een klant: de jachten moesten naast een authentieke uitstraling ook goede zeileigenschappen hebben.

De Loefbijter groeide uit van de eenvoudige werffolder tot een mooi blad met een oplage van ruim 500 stuks onder redactie van een groep van vier schippers (m/v), waarin Jan zijn bijdrage leverde. Een breed scala aan onderwerpen, technisch, historisch, reisverslagen, vult de Loefbijter al 45 jaar. Na de komende fusie met de VSRP blijft de Loefbijter het verenigingsblad.
Van de hand van Jan verschenen tal van boeken over het varen en beter varen met platbodems. Voor zijn verdiensten werd Jan in 2003 onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Nadat de werf in Deil werd voortgezet door Ted en Lydia van Rijnsoever bleef Jan met zijn vrouw Ank varen met een scheepje uit eigen stal. Nadat Ank was overleden legde hij zich toe op het geschikt maken van de schepen voor éénmansbediening.

Tot op zeer hoge leeftijd trok hij er met zijn grundel Louise op uit en kon je hem aantreffen op de Friese meren, maar evenzo in de Zeeuwse delta en de Biesbosch. Vanuit zijn aanleunwoning in Reeuwijk kon hij met zijn grundel op de Reeuwijkse en Nieuwkoopse plassen zwerven, maar ook een middagdutje aan boord was voor Jan niet te versmaden. Soms verzeilde hij in gevaarlijke omstandigheden, aan het vertellen ervan ontleende hij stof voor interessante gesprekken. Zijn heldere geest maakte hem tot het laatst toe een boeiende gesprekspartner.

Vaarwel Jan, ook achter de horizon, de uiterton voorbij, is een schip niet weg, we zien het alleen niet meer.